Boże Narodzenie na Malcie

Boże Narodzenie jest na Malcie bardzo ważnym świętem ze względu na swoje religijne znaczenie. Maltańscy chrześcijanie stanowią około 97% mieszkańców co czyni archipelag drugim, zaraz po Watykanie, najbardziej katolickim krajem na świecie. Na wyspach święta wyglądają inaczej niż w Polsce ale mimo braku śniegu mają swój niepowtarzalny klimat. Mieszkańcy wysp posiadają oczywiście swoje unikalne zwyczaje i świąteczne tradycje.

Boże Narodzenie na Malcie – świąteczny klimat na wyspach

Obie wyspy są pięknie przyozdobione i rozświetlone już od początku grudnia. We wszystkich miejscowościach Malty i Gozo znajdują się ogromne ilości świątecznych dekoracji. Ulice, domy, parki i witryny sklepowe obwieszone są niezliczoną ilością świecidełek.

Boże narodzenie na Malcie
świąteczny dom
święta na Malcie

W Boże Narodzenie na Malcie temperatura wynosi około 15 stopni. Wyspa odpoczywa w tym czasie od upałów a miejscowa roślinność budzi się do życia. W powietrzu czuć zapach wiosny, a po przejściu pierwszych, grudniowych deszczy zaczynają kwitnąć kwiaty. Domy i kościoły zdobi się żonkilami, które nam Polakom kojarzą się ze świętami Wielkanocy.

Spacerując po okolicy nie da się nie zauważyć ręcznie wykonanych szopek znajdujących się w oknach domów, które wyglądają jak prawdziwe dzieła sztuki. Szopki Presepju mają ciekawą historię i stanowią nieodłączną część maltańskiej tradycji świątecznej. W niektórych miejscowościach organizowane są Żywe Szopki, w których można zobaczyć jak mogło wyglądać życie w Betlejem ponad 2000 lat temu.

Jak obchodzi się Boże Narodzenie na Malcie?

Święta na Malcie zaczynają się 25 grudnia i dopiero tego dnia maltańskie dzieci odwiedza Święty Mikołaj, żeby obdarować je prezentami.

Maltańczycy uwielbiają święta dlatego obchodzą je hucznie i bardzo intensywnie. Podobnie jak w Polsce ubierają choinkę śpiewają kolędy i spędzają czas w rodzinnym gronie. Wspólną tradycją maltańskich i polskich chrześcijan jest też udział w wigilijnej pasterce. Różnica polega jednak na tym, że Maltańczycy rozpoczynają swoje świętowanie dopiero po mszy świętej.

Na Malcie nie organizuje się wigilijnej kolacji a pierwszym posiłkiem rozpoczynającym święta jest bożonarodzeniowe śniadanie, które rozpoczyna się o 1 w nocy.

Świąteczne potrawy

Tradycyjne świąteczne danie na Malcie to timpana. Jest to warstwowa zapiekanka z makaronu penne. Przygotowuje się ją na bazie wywaru z mięsa lub ryb. Dodatki mogą się różnić, dlatego że każda z gospodyń ma swój unikalny przepis. Najczęściej są to pomidory, jajka mięso lub ser.

Timpana
Źródło: saveur.com

Poza timpaną na maltańskim stole znajduje się pieczony indyk, wieprzowina lub kurczak z warzywami. Na zakończenie świątecznej biesiady podaje się Imbuljuta tal-Qastan. Jest to rozgrzewający napój z kasztanów, który serwuje się w chłodne wieczory. Tradycyjny maltański deser świąteczny to kasztanowe ciasto Torta tal-Qastan i melasowe krążki Qaghqa tal-Ghasel, podawane w towarzystwie lampki czerwonego wina.

Qaghqa tal-Ghasel
Źródło: worldoffoodanddrink.worldtravelguide.net

Maltańskie tradycje świąteczne

Pierwsze przygotowania do świąt rozpoczynają się już 5 tygodni przed Bożym Narodzeniem. Na wilgotnej wacie umieszcza się nasiona pszenicy i pozostawia w ciemnym pomieszczeniu domu, aż do wykiełkowania. Wyrosłe długie, białe łodygi używane są do ozdabiania szopek i parapetów. Wykorzystywane są też jako broda Świętego Mikołaja.

Wróżba pogody

Nietypową tradycją świąteczną jest wróżba pogody. Najstarsi maltańscy żeglarze przez 12 dni przed rozpoczęciem Bożego Narodzenia obserwują na morzu warunki atmosferyczne. Na bazie tych obserwacji próbują przewidzieć jaka w przyszłym roku czeka nas pogoda. Każdy z 12 dni jest odpowiednikiem następujących po sobie miesięcy.

Wigilia na Malcie

W wigilię w większości miasteczek można natknąć się na orszak dzieci śpiewających kolędy, które niosą figurkę dzieciątka Jezus i bożonarodzeniowe lampiony. Tradycję wigilijnej procesji zapoczątkował w 1921 roku jeden z maltańskich księży aby powstrzymać upadek świąt Bożego Narodzenia.

Po dziecięcej procesji równo o północy rozpoczyna się maltańska pasterka. Msza rozpoczyna się od uroczystego śpiewu najpopularniejszej maltańskiej kolędy o nazwie Ninni la tibkix iżjed, co w języku polskim oznacza „śpij i nie płacz”.

Dziecięce kazania

Punktem kulminacyjnym pasterki i jednocześnie najstarszą tradycją jest Priedka tat-Tifel czyli nauczanie dziecka. Dziewczynka lub chłopiec w wieku od 7 do 11 lat wygłasza kazanie, w którym opowiada o narodzinach Jezusa w Betlejem. Zastąpienie księdza w tym wystąpieniu to ogromny zaszczyt nie tylko dla dziecka, ale i dla całej rodziny. Przygotowania do występu zaczynają się już 4-5 tygodni przed mszą. Wszyscy członkowie rodziny pomagają dziecku w przygotowaniu i nauczeniu się na pamięć jak najlepszej przemowy, która poruszy serca wiernych.

dziecięce kazanie
Źródło: church.mt

Poczęstunek od księdza

Zgodnie ze świątecznym zwyczajem po zakończeniu mszy świętej miejscowy proboszcz częstuje swoich wiernych tradycyjnymi przekąskami. Po pasterce spróbować można maltańskich ciasteczek Mqaret z nadzieniem daktylowym i napoju Imbuljuta tal-Qastan, który przyrządza się z kasztanów, goździków, kakao i skórki cytrynowej.

Bożonarodzeniowe wydarzenia

Święta na Malcie trwają tak na prawdę tylko jeden dzień, ale około świąteczne wydarzenia trwają przez większość dni grudnia. Odbywają się koncerty, jasełka i kolędowe wieczory parafialne. Organizowane są też bożonarodzeniowe jarmarki, na których zakupić można świąteczne ozdoby i prezenty.

Corocznym zwyczajem jest też pantomima, która odbywa się w Teatrze Manoel w Vallettcie. Bożonarodzeniowe przedstawienie jest odpowiednie zarówno dla dzieci jak i dla dorosłych, dlatego można się tam wybrać całą rodziną.

Tegoroczne święta ze względu na obecną sytuację nie będą obchodzone tak hucznie i wiele wydarzeń świątecznych zostało odwołanych. Rząd apeluje, żeby ze względów zdrowotnych ograniczyć spotkania z osobami spoza gospodarstwa domowego. Jak donosi lokalna prasa, większość maltańczyków deklaruje zastosować się do panujących restrykcji i spędzić święta w domu.

Wszystkim czytelnikom mojego bloga życzę Il-Milied it-Tajjeb, co języku maltańskim oznacza Wesołych Świąt Bożego Narodzenia.


KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *